Aleyna Karaca
Uzman Ergoterapist
Çocuğunuz ders dinlerken dalgınlaşıyor, görevleri tamamlamakta zorlanıyor veya organize olamıyor mu? Dikkat eksikliğinde ergoterapinin duyusal stratejiler, çevresel düzenlemeler ve öz düzenleme programlarıyla nasıl destek olduğunu öğrenin.
Dikkat eksikliği, çocuğun yaşından beklenen süre boyunca bir göreve odaklanamaması, kolayca dikkatin dağılması, verilen yönergeleri takip edememesi ve başladığı işleri tamamlayamaması durumudur. Her çocuk zaman zaman dalgınlaşabilir; ancak bu durum sürekli, yaygın (ev + okul + sosyal ortamlar) ve işlevselliği etkileyen düzeyde ise profesyonel değerlendirme önerilir. Dikkat eksikliğinin arkasında DEHB, duyusal işleme güçlükleri, uyku sorunları, anksiyete veya çevresel faktörler olabilir. Ergoterapist, dikkat güçlüğünün altta yatan nedenlerini belirleyerek hedefli müdahale stratejileri planlar.
Duyusal işleme ve dikkat arasında güçlü bir ilişki vardır. Sinir sistemi çevreden gelen uyaranları etkin bir şekilde filtreleyemediğinde — önemli uyaranlara odaklanıp önemsizleri göz ardı edemediğinde — dikkat kapasitesi ciddi şekilde etkilenir. Duyusal aşırı hassasiyeti olan çocuk sınıftaki her sesi, hareketi ve dokunuşu aynı anda işlemeye çalışır ve dikkatini derse odaklayamaz. Duyusal arayış gösteren çocuk ise sürekli hareket, dokunma ve uyaran arayışından dolayı yerinde duramaz ve odaklanamaz. Ergoterapist, çocuğun duyusal profilini belirleyerek dikkati optimize edecek duyusal stratejiler planlar.
Beynimiz sürekli olarak yüzlerce duyusal uyaranı eş zamanlı alır; ancak hepsini işlemez. Duyusal filtreleme, beynin ilgili uyaranlara odaklanıp ilgisiz olanları arka plana atma yeteneğidir. Bu mekanizma düzgün çalışmadığında çocuk sınıftaki öğretmenin sesine odaklanmak yerine klima sesi, arkadaşının fısıltısı ve kendi kıyafetinin hissiyle eşit düzeyde meşgul olur. Ergoterapist, duyusal filtreleme kapasitesini güçlendirmek için çevresel düzenlemeler (gürültü azaltma, oturma pozisyonu), duyusal araçlar (çiğneme aparatı, fidget) ve duyusal diyet programı önerir.
Uyarılma düzeyi (arousal), sinir sisteminin uyanıklık seviyesidir. Dikkat, sinir sistemi 'tam doğru' uyarılma düzeyindeyken en iyi çalışır — çok düşük (uykulu, pasif) veya çok yüksek (aşırı heyecanlı, kaotik) düzey dikkati bozar. Alert Program (How Does Your Engine Run?) çocuğa kendi uyarılma düzeyini tanımayı ve düzenleme stratejileri kullanmayı öğretir: 'Motorun çok hızlı çalışıyor' → derin nefes, ağırlıklı kucak yastığı; 'Motorun çok yavaş çalışıyor' → yerinde zıplama, soğuk su içme.
Ergoterapist dikkat güçlüğüne çok boyutlu yaklaşır — duyusal stratejiler, çevresel düzenlemeler, öz düzenleme programları ve bilişsel stratejiler birlikte kullanılır.
Aleyna Karaca
Uzman Ergoterapist — Pediatrik Ergoterapi & Duyusal Entegrasyon Sertifikalı
İstanbul Küçükçekmece'de çocuklara yönelik pediatrik ergoterapi, duyusal entegrasyon ve beslenme terapisi alanlarında hizmet vermektedir.
Uzman hakkında daha fazla bilgi →📋 İçerik Güvenilirlik Bilgisi
Kliniğimizde uzman ergoterapistler tarafından çocuklarınızın gelişimini desteklemek için kapsamlı değerlendirme ve bireyselleştirilmiş terapi programları sunulmaktadır. İlk adımı atmak ve ön değerlendirme almak için randevu alın.
DEHB'li çocuklarda ergoterapi; dikkat, öz düzenleme, duyusal işleme ve günlük yaşam becerilerini geliştirmeye yönelik bireyselleştirilmiş bir müdahale programıdır. Duyusal stratejiler, çevresel düzenlemeler ve motor planlama aktiviteleriyle çocuğunuzun okul ve ev yaşamını destekliyoruz.
Dürtüsellik, DEHB'li çocuklarda yalnızca söz kesme veya sıra bekleyememe değildir; beden, duygu ve davranış regülasyonunun birlikte etkilenmesidir. Ev ve okul için uygulanabilir regülasyon stratejilerini bir araya getirdik.
DEHB'li çocuklarda okul başarısını etkileyen sorun yalnızca dikkat değildir; postür, regülasyon, yürütücü işlevler, duyusal filtreleme ve ödev rutini de tabloyu belirler. Akademik destek için ergoterapi bakışını özetledik.