Aleyna Karaca
Uzman Ergoterapist
DIR Floortime, Dr. Stanley Greenspan tarafından geliştirilen, çocuğun gelişimsel düzeyine ve bireysel farklılıklarına göre şekillenen ilişki odaklı bir terapi yaklaşımıdır. Özellikle otizmli çocukların duygusal ve sosyal gelişimini destekler.
DIR (Developmental, Individual-difference, Relationship-based) modeli, Dr. Stanley Greenspan ve Dr. Serena Wieder tarafından geliştirilen kapsamlı bir gelişimsel çerçevedir. 'D' gelişimsel düzeyi (developmental), 'I' bireysel farklılıkları (individual-difference) ve 'R' ilişki temelli yaklaşımı (relationship-based) ifade eder. Floortime ise bu modelin temel uygulama yöntemidir — adından da anlaşılacağı gibi, terapist çocuğun seviyesine iner, zemin seviyesinde, çocuğun liderliğini takip ederek oyun yoluyla duygusal bağ kurar. DIR/Floortime, davranışı değiştirmeye değil, çocuğun duygusal ve entelektüel gelişiminin temellerini güçlendirmeye odaklanır.
DIR/Floortime modelinde çocuğun gelişimi altı temel duygusal-işlevsel basamak (Functional Emotional Developmental Levels — FEDL) üzerinden izlenir. Her basamak bir öncekinin üzerine inşa edilir.
Birinci basamak 'paylaşılan dikkat ve düzenleme'dir — çocuğun başka bir insanla sakin, dikkatli ve ilgili kalabilmesidir. İkinci basamak 'bağlanma ve yakın ilişki'dir — çocuğun bakım vereniyle sıcak, güvenli duygusal bağ kurmasıdır. Üçüncü basamak 'iki yönlü iletişim'dir — çocuğun jestler, mimikler ve seslerle iletişim döngüleri başlatması ve sürdürmesidir. Bu üç basamak tüm sosyal ve bilişsel gelişimin temelini oluşturur. Floortime'da terapist, çocuğun henüz ustalaşmadığı basamaklarda çalışarak bu temelleri güçlendirir.
Dördüncü basamak 'karmaşık problem çözme'dir — çocuğun uzun iletişim zincirleri kurarak bir amaca yönelik birden fazla adımlı eylem planlamasıdır. Beşinci basamak 'sembolik düşünce ve yaratıcılık'tır — hayali oyun, rollere girme ve kelimelerin sembolik kullanımı bu aşamada ortaya çıkar. Altıncı basamak 'mantıksal düşünce ve duygusal bağlamlandırma'dır — çocuğun düşünceler arasında mantıksal bağlantılar kurması ve duygularını nedensellikle açıklayabilmesidir. Bu ileri basamaklar, soyut düşünce ve empatinin temellerini oluşturur.
Bir Floortime seansı 20-30 dakikalık yoğun, bire bir etkileşim dönemlerinden oluşur. Terapist zemin seviyesine iner ve çocuğun o anki ilgisini, oyununu veya aktivitesini takip eder — ne yapıyorsa ona katılır, genişletir ve interaktif bir formata dönüştürür.
DIR/Floortime yaklaşımının otizmli çocuklarda duygusal gelişim, sosyal etkileşim ve iletişim becerilerinde anlamlı iyileşme sağladığı çeşitli araştırmalarla gösterilmiştir. Randomize kontrollü çalışmalar, Floortime uygulanan çocuklarda FEDL basamaklarında ilerleme, iletişim çemberi sayısında artış ve ebeveyn-çocuk etkileşim kalitesinde iyileşme olduğunu ortaya koymuştur. Floortime'ın en güçlü yönlerinden biri aile temelli uygulanabilirliğidir — ebeveynler eğitildikten sonra evde günde birden fazla Floortime oturumu gerçekleştirebilir ve bu, terapi dozunu belirgin şekilde artırır.
Aleyna Karaca
Uzman Ergoterapist — Pediatrik Ergoterapi & Duyusal Entegrasyon Sertifikalı
İstanbul Küçükçekmece'de çocuklara yönelik pediatrik ergoterapi, duyusal entegrasyon ve beslenme terapisi alanlarında hizmet vermektedir.
Uzman hakkında daha fazla bilgi →📋 İçerik Güvenilirlik Bilgisi
Kliniğimizde uzman ergoterapistler tarafından çocuklarınızın gelişimini desteklemek için kapsamlı değerlendirme ve bireyselleştirilmiş terapi programları sunulmaktadır. İlk adımı atmak ve ön değerlendirme almak için randevu alın.
Otizm spektrum bozukluğunda ergoterapi nasıl destek olur? Duyusal düzenleme, günlük yaşam becerileri, sosyal katılım ve DIR Floortime yaklaşımı ile otizmli çocuğunuzun potansiyelini desteklemenin yollarını bu rehberde bulacaksınız.
Otizm tanılı çocuklarda duyusal entegrasyon terapisi neden bu kadar önemlidir? Duyusal işleme farklılıkları, ASI terapi süreci, klinik etkinlik kanıtları ve aile stratejileri hakkında uzman rehberi.
Otizm belirtileri her yaşta farklı görünür. Bebeklikten okul çağına kadar sosyal iletişim, oyun, duyusal tepkiler ve günlük yaşam ipuçlarını yaş dönemlerine göre açıklayan kapsamlı bir aile rehberi hazırladık.